AgriShop เทียบกับโปรแกรม POS ร้านค้าปลีกทั่วไป

โปรแกรม POS สำหรับร้านค้าปลีกทั่วไป (ร้านสะดวกซื้อ ร้านของชำ ร้านเสื้อผ้า คาเฟ่) พัฒนามาดีและราคาเข้าถึงง่าย เจ้าของร้านเกษตรจำนวนไม่น้อยจึงเริ่มจากตรงนี้ก่อน ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่สมเหตุสมผล

บทความนี้ไม่ได้จะบอกว่า POS ทั่วไปไม่ดี แต่จะชี้ให้ชัดว่าสมมติฐานที่ POS กลุ่มนั้นตั้งไว้ตั้งแต่ต้น (หนึ่งสินค้า = หนึ่งหน่วย, ขายแล้วจบ, ทุกอย่างเสีย VAT) ไม่ตรงกับหน้างานร้านเกษตรตรงไหนบ้าง

ภาพรวมการเปรียบเทียบ

สามเรื่องที่มักติดจริงเมื่อเอา POS ทั่วไปมาใช้

1. หน่วยนับ - แก้ด้วยการแยกรายการ แล้วสต็อกก็เพี้ยน

วิธีแก้ที่พบบ่อยที่สุดคือสร้าง "ยาฆ่าหญ้า 1 ลัง" กับ "ยาฆ่าหญ้า 1 ขวด" เป็นคนละสินค้า ตอนขายก็ใช้งานได้จริง แต่สต็อกสองรายการนี้ไม่รู้จักกัน พอแกะลังมาแบ่งขาย ต้องเข้าไปปรับยอดเองทั้งสองฝั่งทุกครั้ง ซึ่งเป็นงานที่ลืมง่ายที่สุดในร้าน

ผลปลายทางคือยอดในระบบกับของบนชั้นไม่ตรง และหาสาเหตุย้อนหลังไม่ได้เพราะไม่มีร่องรอยว่าใครแกะลังเมื่อไร อ่านวิธีวางหน่วยฐานให้ถูกได้ที่นับสต็อกร้านเกษตรให้ตรง

2. วันหมดอายุ - มีช่องให้กรอก ไม่เท่ากับบังคับให้หยิบถูกล็อต

POS บางตัวมีช่องวันหมดอายุให้ แต่เป็นข้อมูลระดับสินค้า ไม่ใช่ระดับล็อต แปลว่าเมื่อรับของล็อตใหม่เข้ามา วันหมดอายุเดิมจะถูกทับ และตอนขายระบบก็ไม่ได้เลือกล็อตให้

ร้านที่ขายยาเคมี ปุ๋ยน้ำ หรือเมล็ดพันธุ์ต้องการมากกว่านั้น คือระบบที่รู้ว่าของกองนี้มีกี่ล็อต ล็อตไหนหมดอายุเมื่อไร และตัดล็อตที่ใกล้หมดอายุที่สุดออกก่อนโดยอัตโนมัติ ดูขั้นตอนได้ที่จัดการสต็อกยาเกษตรด้วย FEFO

3. ขายเชื่อ - ส่วนที่ POS ทั่วไปไม่ได้ออกแบบมารองรับ

ร้านค้าปลีกทั่วไปเก็บเงินสดหน้าเคาน์เตอร์แล้วจบ POS จึงไม่มีแนวคิดเรื่องวงเงินลูกหนี้ อายุหนี้ หรือการรับชำระที่ตัดได้หลายบิล พอร้านเกษตรขายเชื่อให้เกษตรกรรอฤดูเก็บเกี่ยว ข้อมูลส่วนนี้จึงหลุดออกจากระบบไปอยู่ในสมุดอีกเล่ม

เมื่อยอดขายอยู่คนละที่กับยอดหนี้ การตอบคำถามง่าย ๆ อย่าง "รายนี้ค้างเท่าไร เกินวงเงินหรือยัง" ต้องเปิดสองที่มาบวกกันเอง อ่านวิธีคุมได้ที่ขายเชื่อยังไงไม่ให้หนี้สูญ

กรณีที่ POS ร้านค้าทั่วไปยังเหมาะกว่า

• ร้านที่ขายเฉพาะอุปกรณ์และเครื่องมือ ไม่มีสินค้าที่มีวันหมดอายุ
• ร้านที่เก็บเงินสดหรือโอนหน้าร้านทั้งหมด ไม่มีขายเชื่อเลย
• ร้านที่ขายเฉพาะหน่วยเดียว ไม่มีการแกะลังแบ่งขาย
• ร้านที่ต้องการฟีเจอร์เฉพาะทางค้าปลีกซึ่งไม่เกี่ยวกับงานเกษตร เช่น ระบบสมาชิกสะสมแต้มข้ามสาขาขนาดใหญ่

คำถามสั้น ๆ ที่ช่วยตัดสินใจ

ถ้าตอบ "ใช่" ตั้งแต่สองข้อขึ้นไป ระบบเฉพาะทางน่าจะคุ้มกว่าในระยะยาว

1. มีสินค้าที่ซื้อเข้ามาเป็นลังหรือกระสอบ แล้วแบ่งขายเป็นขวดหรือกิโลหรือไม่
2. มีสินค้าที่หมดอายุได้ และเคยมีของหมดอายุคาชั้นหรือไม่
3. มีลูกค้าที่ซื้อไปก่อนแล้วจ่ายทีหลังหรือไม่
4. ในบิลเดียวกันมีทั้งสินค้าที่เสีย VAT และไม่เสีย VAT หรือไม่
5. ขายสินค้าที่ต้องมีใบอนุญาตวัตถุอันตรายหรือไม่

สรุปอย่างเป็นธรรม

POS ร้านค้าปลีกทั่วไปทำงาน "ขายให้เร็ว" ได้ดีมากและมักถูกกว่า ถ้าร้านยังเล็กและขายสดเป็นหลัก การเริ่มจากตรงนั้นไม่ผิดเลย

จุดที่ควรพิจารณาเปลี่ยนคือเมื่อเวลาที่เสียไปกับการปรับยอดสต็อกข้ามรายการ การตามล็อตหมดอายุ และการกระทบยอดหนี้จากสมุดอีกเล่ม เริ่มมากกว่าค่าบริการของระบบเฉพาะทาง ลองเทียบกับวิธีอื่นที่ร้านนิยมใช้หรือดูแพ็กเกจและราคาก่อนตัดสินใจ